Ayın Konusu

Omurga Sağlığı

Omurgaya arkadan bakıldığında eğrilik düz durulduğunda bile fark edilebildiği gibi bazen bu denli net değildir ve ancak öne eğilme durumunda, kontroller ve röntgen filmlerinde anlaşılabilir.

Skolyozun Belirtileri Nedir?
* Skolyozda bel ağrısı olması gerekmez. Skolyozu olan çocukta bel veya sırt ağrısı olduğunda ağrının başka nedenleri de hekim               tarafından araştırılmalıdır.
* Bir omuz diğerinden daha yüksektir.
* Tek tarafta kürek kemiği çıkıntısı daha dışarıya doğrudur.
* Kaburgalar tek tarafta daha yüksektir.
* Bel dengesiz görünür.
* Vücut bir tarafa doğru eğik durur.
* Bir bacak diğerinden daha kısa görünür.

Skolyoz ‘un Ortaya Çıkma Şekilleri
Doğuştan olabilir (konjenital). Bu durum genellikle omurgadaki bir kusura veya birbirine kaynamış kaburgalara bağlıdır.
Polio (çocuk felci), beyin felci veya kas distrofisi (erimesi) gibi durumlara bağlı olarak kasların felci sonucunda oluşabilir (paralitik). İdiyopatik (sebebi bilinmeyen) olabilir. Daha önce düzgün olan bir omurgada, bilinmeyen bir sebeple ortaya çıkabilir.
İdiyopatik skolyoz skolyozun en sık görülen formudur ve kalıtsal bir sebebi olabileceği düşünülmektedir. En sık genç kızlarda, ergenlik çağının hızlı büyüme döneminde ortaya çıkar. Muayene sırasında, bir omuzun diğerinden daha yukarıda olduğunun farkedilmesi durumunda skolyoz olabileceği düşünülmelidir.

Uzun süre oturma veya ayakta durma sonucunda omurgada yorulma olabilir. Bağların zorlanması sonucu devamlı ağrı duyulabilir. Omurga yana doğru eğildikçe, dengeyi koruyabilmek amacıyla, ters yöne doğru ikinci bir eğrilik oluşabilir. Omurgadaki ilk eğrilik ne kadar büyük ise, büyüme tamamlandıktan sonra durumun daha da ilerleme ihtimali o kadar fazladır. Aşırı skolyoz (omurgada 60 dereceden daha fazla eğrilik) solunum problemlerine sebep olabilir.

Tedavi
Gözlem:
20 derecenin altında ve iskelet gelişimi tamamlanmaya yakın hastalarda sadece gözlem ve belirli aralıklarla kontrol yeterlidir.
Korse: Korsenin amacı eğimin artışının engellenmeye çalışılmasıdır. Korse özellikle eğimin 30 derece civarında olduğu ve büyümenin devam ettiği çocuklarda etkilidir. Korse etkisi 40 derece üstü eğriliklerde ve iskelet gelişimi tamamlanmasına uzun yıllar olan çocuklarda azalmaya başlar.
Cerrahi: Eğim 50 derece üzerinde ve çocuk hala büyüyorsa cerrahi kaçınılmazdır. 50 derece üzeri eğrilikler büyüme sona erdikten sonra da oldukça az olsa da artmaya devam eder. Bu sebeple ilerideki komplikasyonları önlemek, görüntü açısından cerrahi seçeneği iyi değerlendirilmelidir.

Kifoz
Kifoz, sırtın üst kısmının (torasik omurga) ileriye doğru yuvarlaklaşmasıdır. Yuvarlanmanın bir ölçüde olması normaldir, ancak "kifoz" terimi genellikle 40 ila 45 dereceden daha fazla olan, abartılı bir yuvarlanmayı ifade eder. Bu şekil bozukluğuna yuvarlak sırt veya kambur adı da verilir.

Hafif kifoz vakaları az sayıda soruna neden olabilir. Ancak ağır vakalar, akciğerlerinizi, sinirlerinizi ve diğer dokularınız ile organlarınızı etkileyerek, ağrıya ve başka sorunlara neden olabilir. Kifoz tedavisi, kıvrıklığın nedenine ve etkilerine bağlıdır. Tedaviler, fiziksel terapiden destek aletlerine, cerrahi müdahaleye kadar uzanabilir.

Belirtiler ve Semptomlar
Hafif vakalarda, kifoz fark edilebilir hiçbir belirtiye ya da semptoma neden olmayabilir. Öte yandan, belirtileri ve semptomları aşağıdakileri içerebilir:

* Kambur durmak veya kamburluk
* Hafif sırt ağrısı
* Omurgada tutukluk veya acıma
* Yorgunluk

Nedenleri
Farklı kifoz türlerinin nedenleri farklıdır.
Çocuklarda ve ergenlerde en yaygın olan türleri arasında aşağıdakiler yer alır:

Postüral Kifoz
Bu tür, temel olarak yetişkinlik döneminde görünür hale gelir. Postüral kifozun başlangıcı genellikle yavaştır. Kızlarda erkeklere oranla daha yaygındır. Kötü beden duruşu veya kambur durmak, omurgadaki kirişlerin esnemesine ve omurgadaki kemiklerin (omurların) anormal bir biçim almasına neden olabilir. Postüral kifoza çoğu zaman omurganın alt kısmında (lumbar) aşırı derecede içbükey bir eğri (hiperlordoz) eşlik eder. Hiperlordoz, vücudun omurganın üst kısmındaki abartılı dışbükey eğriyi telafi etme yoludur.

Scheuermann Kifoz

Postüral kifoz gibi, Scheuermann kifozu da, genellikle ergenlik döneminde, çoğu zaman kemiklerin hala büyümekte olduğu 10 ila 15 yaşları arasında ortaya çıkar. Scheuermann hastalığı olarak da adlandırılan bu hastalık, erkeklerde kızlara göre iki kat daha yaygındır. Hastalık başlangıcına genellikle hafif olan ağrı ve yorgunluk eşlik edebilir. Öte yandan, postüral kifozun aksine, Scheuermann kifozu omurları deforme ederek, röntgen filmlerinde dikdörtgen yerine kama şeklinde görünmelerine neden olabilir. Durumdan etkilenen omurlarda, Schmorl düğümleri olarak bilinen başka bir bulgu da yer alabilir. Bu düğümler, omurlar arasındaki yastığın (disk), omurun altı ve üzerindeki kemik aracılığı ile baskı yapması sonucunda meydana gelir. Scheuermann kifozunun nedeni bilinmemektedir, ancak genellikle aileden gelen bir vasıftır. Kifozun bu türünün bulunduğu bazı kişilerde, bir yandan diğer yana uzanan bir eğri oluşmasına yol açan bir omur deformitesi olan skolyoz da bulunur. Çocukluk çağında Scheuermann kifozuna yakalanan yetişkinler, yaşları ilerledikçe daha fazla ağrı yaşayabilirler.

İrsi Kifoz
Ceninin gelişmesi esnasında omurga sütununda meydana gelen yanlış biçimlenme bazı bebeklerde kifoza neden olur. Çok sayıda omur bir arada kaynayabilir ya da kemikler gereken şekilde oluşmayabilir. Bu kifoz türü, çocuk büyüdükçe daha kötüye gidebilir. İrsi kifoz, travma ve enfeksiyondan sonra, vücudun alt kısmının felç olmasının (parapleji) en yaygın nedenidir.

Yetişkinlerdeki Nedenleri
Yetişkinlerde, kemiklerin inceltici hastalık olan kemik erimesi, omurlarda, kifoz ile sonuçlanan, sıkışmaya bağlı kırıkların oluşması ile bağlantılı olabilir. Omurganın kıvrılmasına yol açarak, ya kifoz ya da skolyoz ile sonuçlanabilecek olan diğer bozukluklar arasında aşağıdakiler bulunur:
Omurgada dejeneratif arterit, omurgadaki kemiklerin ve disklerin durumunun kötüleşmesine neden olabilir.

Risk Faktörleri

Belirli kişilerden oluşan gruplar daha yüksek kifoz riski altındadır:

Duruşu kötü olan, ergenlik çağındaki kızlar daha büyük postürel kifoz riski altındadır.
10 ila 15 yaşları arasındaki erkek çocuklar daha büyük Scheuermann kifozu riski altındadır.
Osteoporozu olan yaşı ilerlemiş yetişkinler, kifoza neden olabilecek omurga kırıkları konusunda daha yüksek risk altındadır.

Ne Zaman Tıbbi Yardım Alınmalı

Kifoz çoğu zaman hiçbir belirti ve semptoma neden olmadığından ötürü, rutin fiziksel muayeneye kadar ya da okulda yapılan skolyoz taramasına dek fark edilmeyebilir. Öte yandan bazı kişiler, ağrıyı fark edebilir ya da kifoz, omuzların fark edilebilir biçimde yuvarlanmasına ya da sırtın üst kısmında kambur oluşmasına sebebiyet verebilir.

Eğer kifozun belirtilerinden herhangi birini görürseniz çocuğunuzu muayene ettirin. Ayrıca, eğer sizde herhangi bir belirti görülürse, osteoporoza yönelik kemik yoğunluğu testi gibi, başka bir incelemeye ihtiyacınız olup olmadığının belirlenmesi için muayene yapılması amacıyla doktorunuza görünün.